Czym jest badanie ADOS-2? Moduły i punktacja
ADOS-2 to ustrukturyzowana obserwacja, którą przeszkolony specjalista może przeprowadzić w ramach diagnozy autyzmu. Ten przewodnik wyjaśnia, jak wybiera się moduł, co oznacza punktacja i o co warto zapytać podczas wizyty.
Jak przebiega badanie ADOS?
Przeszkolony specjalista prowadzi zadania lub rozmowę i obserwuje, jak osoba badana się komunikuje i wchodzi w interakcje. Forma zależy od modułu. U małego dziecka obserwacja może obejmować zabawę, a u płynnie mówiącej osoby dorosłej większą rolę może odgrywać rozmowa.
Obserwacja jest jednym z elementów diagnozy. Zespół może też zapytać o wczesny rozwój i codzienne doświadczenia, w razie potrzeby zebrać informacje od kogoś, kto dobrze Cię zna, i umówić oddzielne omówienie wniosków. Zapytaj poradnię, co zaplanowano na Twoją wizytę.
Źródła · Stanford Autism Center · ADOS-2 Training FAQs · NHS (UK) · Autism assessments
Pięć modułów ADOS-2
Specjalista wybiera jeden moduł na podstawie wieku i tego, jak osoba badana posługuje się słowami i zdaniami. Tabela pokazuje, dla kogo przewidziano poszczególne moduły. Poradnia może wyjaśnić, który moduł planuje zastosować.
| Moduł | Dla kogo jest przeznaczony |
|---|---|
| Moduł dla małych dzieci | Dzieci w wieku 12–30 miesięcy, które jeszcze nie używają regularnie wypowiedzi złożonych z kilku słów. |
| Moduł 1 | Od 31. miesiąca życia, gdy wypowiedzi złożone z kilku słów nadal pojawiają się nieregularnie. |
| Moduł 2 | Dzieci, które używają wypowiedzi złożonych z kilku słów, ale nie mówią jeszcze płynnie. |
| Moduł 3 | Dzieci i młodsi nastolatkowie, którzy mówią płynnie. |
| Moduł 4 | Starsi nastolatkowie i dorośli, którzy mówią płynnie. |
Źródła · Hogrefe · ADOS-2
Jak specjalista interpretuje punktację?
Specjalista koduje zaobserwowane zachowania według zasad wybranego modułu. W modułach 1–4 otrzymuje klasyfikację ADOS-2. W module dla małych dzieci przedziały wyniku pomagają ocenić potrzebę dalszej obserwacji lub konsultacji. Oba rodzaje wyniku odnoszą się do zachowań zaobserwowanych podczas badania.
Zespół uwzględnia też wywiad rozwojowy, doświadczenia w różnych sytuacjach i inne dane kliniczne. Jeśli w raporcie pojawia się punktacja lub klasyfikacja, zapytaj, czego dotyczy i jaki miała wpływ na wnioski. Sam wynik nie pozwala postawić diagnozy ani określić, jakiego wsparcia potrzebuje dana osoba.
Źródła · Hogrefe · ADOS-2 · NICE (UK) · Adult autism assessment
Co można zrobić online?
Bezpłatna samoocena dla dorosłych na ADOSTest.net zawiera autorskie pytania, które pomagają przyjrzeć się własnym doświadczeniom. Nie przeprowadza klinicznego badania ADOS-2, a wyniku nie można przeliczyć na punktację ADOS-2.
Jeśli interesuje Cię profesjonalna diagnoza, zapytaj wykwalifikowanego specjalistę lub lokalną poradnię o następne kroki. Jeśli zdecydujesz się zabrać podsumowanie samooceny, wykorzystaj je jako punkt wyjścia do opisania konkretnych sytuacji.
O co zapytać przed wizytą dla dorosłych i po niej?
Przebieg diagnozy zależy od poradni. Przed wizytą ustal, czego się spodziewać i co ułatwi Ci udział. Na koniec zapytaj, kiedy poznasz wnioski i z kim możesz omówić raport.
- Czy wizyta obejmie obserwację ADOS-2? Co jeszcze zaplanowano i ile czasu mam zarezerwować?
- Czy zabrać notatki lub wcześniejsze wyniki badań? Czy mogę poprosić o przerwę lub inne dostosowanie?
- Kiedy otrzymam informację zwrotną? Kto wyjaśni, jak obserwacja wpłynęła na wnioski i jakie są dalsze kroki?
- Czego spodziewać się podczas wizyty z badaniem ADOS-2
- Jak przygotować się do wizyty w sprawie diagnozy autyzmu
Źródła · NHS (UK) · Autism assessments · NICE (UK) · Adult autism assessment